Chris Van de Velde


Go to content

Ernest Van Buynder, voorzitter M HKA.

reviews

Inleiding tentoonstelling Elzenveld, Antwerpen.


Chris Van de Velde is een kunstenares met een gedegen opleiding. Zij behaalde het regentaat plastische opvoeding aan de Normaalschool te Jette. Zij is gedurende jaren lerares plastische opvoeding geweest in het kunstzinnige Erasmus Atheneum te Essen en Kalmthout. Chris Van de Velde leeft en werkt in het prachtige decorum van Sint-Job-in 't Goor. Om haar werk te situeren in de evolutie van de kunst is een woordje historiek noodzakelijk. De ontwikkeling van de abstracte kunst na de Tweede Wereldoorlog leidde van een puristische objectivering op basis van geometrisch berekende vormen, via de autonome wereld van tekens die herinneren aan een verschijningsvorm, tenslotte naar de uitbeelding van gevoelens en ervaringen, als mentale weerspiegelingen van de werkelijkheidsbeleving van de kunstenaar. De constructivist Guy Vandenbranden is typisch voor die eerste puristische stelling. De Catalaan Antoni Tapies is zowat de belangrijkste abstracte schilder die tekens en symbolen met een magische en kosmische betekenis in zijn werken incorporeerde. Chris Van de Velde staat voor die derde trend binnen de abstracte kunst: de abstract expressionistische richting.

Deze kunst van de uiting van gevoelens mondde in Europa uit in het "l'art informel", de informele kunst, met als voornaamste theoreticus de Franse criticus Michel Taplť en als voornaamste figuren Jean Dubuffet, Jean Fautrier, Wols, Hans Hartung, Pierre Soulages, Georges Mathieu en Antonio Saura. De Amerikaanse versie van die expressionistische abstracte kunst is de "Action Painting" met als grote protagonist Jackson Pollock.

Het is niet verwonderlijk dat een vrouw als Chris Van de Velde die een werkzaam leven heeft geleid, voor een expressieve schildersstijl koos. Bovendien is zij als Vlaamse afkomstig uit een regio waar het expressionisme mede groot is geworden en een wezenlijke artistieke tendens vormde in de vroege jaren twintig. Denk maar aan Permeke, Frits Van den Berghe, Gust De Smet en anderen. Na aanvankelijk een figuratieve periode te hebben doorlopen, werkt Chris Van de Velde nu reeds jaren in een abstracte beeldtaal. Zij is er in korte tijd in geslaagd een persoonlijke verftoets te bereiken, het handschrift van de kunstenares als directe uitdrukking van haar temperament.

Het credo van de Duits-Franse kunstenaar Hans Hartung is ook op haar werk van toepassing. Ik citeer hem: "Hoe dieper we ons onderdompelen in onze eigen persoonlijkheid, des te helderder en overtuigender zal het beeld zijn dat wij van ons diepste innerlijk kunnen geven en des te begrijpelijker ook zal onze uitdrukking zijn". Dit credo, deze gelofte tot zelfexpressie is ook op het werk van Chris Van de Velde van toepassing. Ook zij vond een middel om die zelfexpressie te bereiken via de schilderkunst. Haar schilderijen zijn dus meer dan esthetische objecten. Het zijn spontane weergaven van de emotionele en mentale staat van de kunstenares. Door haar verfijnde techniek weet zij haar emotionaliteit helder en precies te formuleren.

Tegen soms ongebruikelijke lichte, dan weer donkere achtergronden, plaatst zij driftige lineaire verfstroken die een existentioneel moment uitdrukken. Zij schildert deze stroken uiterst energiek. Dit proces is van natuur automatisch, in overeenstemming dan weer met de surrealistische theorie en praktijk. Complexe ervaringen, verlangens en ideeŽn vloeien in haar schilderijen samen in schilderkunstige tekens. We zien dramatische opeenhopingen, botsingen, overlappingen, nerveuze lijnen. In deze dynamische schilderijen geeft de kunstenares haar personnlijkheid bloot. Haar schilderijen worden dan als het ware moderne hiŽrogliefen: een raadselachtig beeldschrift met afzonderlijke tekens.

Er gebeurt veel op de huid van het schilderij, net zoals er veel geschiedenis vervat zit in de Afrikaanse sculpturen die zij verzamelt. Soms is de benadering van Chris Van de Velde rustiger en de picturale tekens lichter en eleganter. Haar configuraties vertonen vaak de spirituele aantrekkingskracht van de oosterse kalligrafie. Dit is niet verwonderlijk met haar belangstelling voor een verzameling Japanse kunst. Zij grift verfstroken als negatiefvormen in het oppervlak en spreidt met grote techniek en het gebruik van pigmenten kleurvelden over het paneel. Haar beste schilderijen worden aldus niet alleen psychologische portretten of psychografieŽn, maar ook meditatieve objecten, waar de toeschouwer - u en ik - kan in verglijden, met behulp trouwens van de mooie titels. Dit genot wens ik u allen toe.

Ernest Van Buynder, voorzitter M HKA.


Back to content | Back to main menu